Anasayfa 10 Fıkıh 10 İbadet 10 NAMAZLARDA TERTİP KURALI
NAMAZLARDA TERTİP KURALI

NAMAZLARDA TERTİP KURALI

(a) Hanefî Mezhebi, ve Zeyd b. Ali Sevrî’ye göre, tertip sahibi kimseler, gerek vakit namazı ile kaza namazı -hatta Ebu Hanife’ye göre kazaya kalan vitir namazı-, yani kazayı ilk vakit namazından, önce kılarak, gerekse kaza namazlarının kendi arasındaki sırayı gözeterek namazlarını kılar. Edaiyye ile kaza namazı arasındaki sırayı gözetmek, vaktin darlığı ve kazanın çokluğu ile unutma halinde düşer: Meselâ günün öğle namazını kılacak kimse, dünden kazaya kalan ikindi veya bir başka na¬mazı hatırlayınca, kıldığı öğle fasid olur, önce kazaya kalan na¬mazı kılar, sonra günün öğle namazını yeniden kılar. Yine aynı şekilde öğle namazı kılan kimse, kazaya kalan dört namaz hatırlarsa, bunlar arasında da sıra gözetir: önce onları sırayla kılar, sonra öğle namazını yerine getirir.
Tertibe riayet etmemek, kılınan vakit namazlarının sahih olmasında tesir eder: Meselâ tertip sahibi olan bir mükellef, her nasılsa uykuya dalıp günün sabah namazını kılamamış olsa, bu sabah namazını günün öğle namazından önce kaza etmelidir. Bunu hatırladığı halde, kaza etmeyip, öğle namazını kılsa, bu namaz eş-Şeybanî’ye göre fasiddir; Ebu Yusuf’a göre farz olmaktan çıkar, na¬file olur; Ebu Hanife’ye göre geçici olarak sahih” olmaz: Bundan sonra sabah namazını kaza etmeden beş vakit namazını kılacak olursa, bu altı vaktin hepsi de sahih olur, fakat böyle beş vakit na¬mazını daha kılmadan sabah namazını kaza ederse, arada kılmış olduğu namazları fasid olup, yeniden kılınması gerekir. Ebu Hanife’nin bu görüşü, “Biri beşini sahih kılıp, biri beşini fasid kılan mesele” olarak bilinir.
(b) Şafiî Mezhebine göre, kaza namazlarıyla vakit namazları arasında tertip şart değildir, iki şartla Sünnettir:

(1) Vakit namazının vaktinin çıkmasından korkmak,

(2) Vakit namazına başlamadan kazayı hatırlamak. Kaza namazları arasındaki tertibe gelince, -az veya çok olsun- bu sünnettir, tertibi bozarak namazlarını kaza eden sünnete muhalefet etmiş olur, hatta bu şekilde kılınan kaza namazların iadesi evlâdır.

(c) Maliki Mezhebine göre, tertibe gücü yetmek ve öncekini hatırlamak şartıyla, kaza namazları arasında tertibe riayet etmek gerekir. Sayısı az -ki bu sayı beşten fazla olmayacak- kaza namazlarıyla vakit namazları arasındaki tertip, vakit namazın bir rekâti tam olarak kılınmamışsa -ister münferid, ister imam olsun, imam olunca ona uyanlar da- namazı keser, fakat muktedî olan biri kaza için namazı kesmez. Kazayı bir rekât kıldıktan sonra hatırlayanın, bir rekât ilave ile selâm verip, kaza kılması menduptur. Kılınan rekâtler birden fazla olunca, namaz tamamlanır. Nafile namazlar ise, -vaktin çıkması endişesi dışında- kesilmez.

(d) Hanbelî Mezhebine göre, -az olsun, çok olsun- kaza namaz¬ları arasında tertibe riayet şarttır, ancak unutma bu tertibi düşürür, hatta unutarak ikinci namaza bu şekilde başlayıp bitirirse kıldığı sahihtir, fakat bu namazı bitirmeden hatırlarsa namazı bâtıl olur, önce ilk kazayı kılar.
B. Tertibin Düşmesi:

Tertip sahibinin bu sırayı gözetmesi aşağıdaki üç halde düşer:
a) Kaza Namazların Altıyı Bulması:
(a) Hanefî Mezhebine göre, kazaya kalan namazların ha¬kikaten veya hükmen altıyı bulması halinde tertip düşer, bu top¬lama sadece farz namazlar girer:
(1) Hakikaten olması arka arkaya altı namazın kazaya kalıp, yedincinin vaktinin girmesiyle olur; eş-Şeybani’den beş namaz olduğu da nakledilir.
(2) Hükmen altı olması ise, şu şekilde gerçekleşir: Beş vakit kazaya kalan namazı olduğunu hatırladığı halde, bu andan itibaren onları kılmadan beşinci farz namazı da kılarsa, kazaya kalan namaz sayısı hükmen altıyı bulmuş olur. Çünkü kıldığı vakit namazları da, vakit namazı değil, nafile sayıldığından bu toplama ilave edilir.

(b) Züfer’e göre, bir aya kadar tertip düşmez, bir aydan sonra düşer.

(c) Bişr b. Gıyas el-Merîsfye göre kaza namazlarının çokluğuyla tertip düşmez, hatta hatırında olduğu halde kazaya kalan namazını kılmayanın bütün namazları fasid olur.
Bu iki durumda artık tertip sahibi olma özelliği de kaybe¬dilmiş olur, aşağıda sayacağımız iki halde ise bu özellik kaybe¬dilmiş olmaz.

b) Vaktin Darlığı:
Vaktin, sadece içindeki namazı kılmaya yeterli olması ha¬linde, önce vakit namazı kılınır, sonra kaza namazı, yerine getiri¬lir, ancak ikindinin son vaktinde kazaya kalan öğle hatırlanınca, önce ikindi, sonra öğle kılınır. İkindinin mekruh vakti girince, bazılarınca tertip düşmez, Ebu Ca’fer el-Hinduvanî’ye göre düşer.

c) Unutma:
Eda vaktinde kazaya kalan namazı olduğunu unutma halin¬de, kaza namazını hatıra geldiğinde kılmak gerekir.

Tertip Sahibi Olmayanlar:

Tertip sahibi olmayanlar, kaza namazlarının kendi içinde ve kaza namazlarıyla vakit namazları arasında sıra gözetmeksizin bu namazlarını kılabilirler.

Çeşitli Konular:

(1) Kazaya kalan namazların sayısı kesin olarak bilinmeyince, önce kesine yakın tahminle, bu da imkansızsa tamamını kıldığına inanıncaya kadar kılınmasına devam edilir.
(2) Kaza namazlarının evde kılınması evlâdır, çünkü camide kılınması bir günahın teşhiri demektir, bu ise iyi bir davranış değildir.
(3) Vakitleri aynı olan kaza namazları, cemaatle de kılınabilir, fakat hem imamın, hem de cemaatin namazının aynı vakte ait olması gerekir.
(4) Kaza namazlarını kılarken, cemaatle vakit namazına başlansa, kaza bitirilmedikçe cemaatle kılınan namaza uyulmaz.
(5) Günlük namazlardan birini vaktinde kılmadığı halde, bunun bir türlü hangi namaz olduğunu kesinlikle tahmin edemeyen, bir günlük namazını yeniden kılar. Bu şekilde, kazaya kalan namaz, kesinlikle kılınmış olur, diğerleri nafile sayılır. İki, üç veya daha fazla günlerde de birer vakit namazı kazaya kalmış olduğu halde, bunu kesinlikle tahmin edemeyen kimse de bu şekilde hareket eder.

(6) Vakit namazını kılıp kılmadığından şüphe eden kimse, bu namazın vakti henüz çıkmamışsa onu yeniden kılar; vakti çıktıktan sonra meydana gelen şüphe için hiçbir şey gerekmez.

Çünkü farzın sebebi olan vakit çıkmıştır; bir müslümanın namazı vaktinde kılması, o namazı kıldığına hükmedilmesini sağlar.

 

 

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

kadikoy escort adana escort adana escort diyarbakir escort diyarbakir escort mersin escort elazig escort sivas escort sivas escort erzurum escort erzurum escort didim escort corum escort tokat escort porno izle porno izle sikiş izle hd porno izle konulu porno gaziantep escort